تناقض فرانسوی: برقع ممنوع، ماسک اجباری!

چکیده: چند سال پس از تصویب و اجرای قانون ممنوعیت استفاده از «برقع» در جوامع فرانسوی زبان، اجباری شدن ماسک که مثل برقع چهره ها را می‌پوشاند موضوع قابل تأملی است...

عصر ایران؛ مهرداد خدیر– «مردان و زنان ماسک بر چهره» آشناترین تصویری است که می‌توان از شیوع بیماری کرونا در جهان ترسیم کرد و در گزارش‌های مختلف تلویزیونی از شهرهای مختلف دید.

در این میان مشاهدۀ زنان فرانسوی که ماسک بر چهره دارند در عین شباهت به دیگر کشورهای درگیر کرونا از جمله ایران خود ما از یک وجه دیگر قابل توجه و از منظری طعنه آمیز و نکته آموز است ویک پرسش را به میان می آورد:

آیا در همین فرانسه و ۱۰ سال قبل نبود که مجمع ملی و مجلس سنا ممنوعیت استفاده از برقع و نقاب را تصویب کردند و از ۲۰۱۱ به اجرا گذاشتند؟ قانونی که به موجب آن زنانی که چهرۀ خود را به دلایل مذهبی یا علایق شخصی با برقع و در ادارات یا مدارس و وسایط نقلیۀ همگانی بپوشانند تا ۱۵۰ یورو جریمه می شوند.

در سنای فرانسه این قانون تنها با یک رأی مخالف تصویب شد هر چند که سناتورهای سوسیالیست آن را مخالف قانون اساسی دانسته و در رأی گیری شرکت نکردند یا رأی ممتنع دادند چرا که با اصل انتخاب در نوع و آزادی پوشش مغایر می‌دانستند.

تناقض فرانسوی: برقع ممنوع، ماسک اجباری!

این در حالی بود که در تمام فرانسه تنها دو هزار زن از برقع استفاده می‌کردند و به خاطر همین دو هزار نفر این قانون را تصویب کردند زیرا «لاییسیته» فرانسوی نه تنها با نهادهای مذهبی که با نمادهای دینی هم مشکل دارد آن هم در کشوری که ۵ میلیون مسلمان در آن زندگی می‌کنند.

کرونا اما چند ماهی است که سبب شده که استفاده از ماسک، اجباری شود و میلیون ها نفر در خیابان با چهره های پوشیده رفت و آمد می کنند و این تناقض آن قدر جالب توجه است که برای توجیه افکار عمومی هر از گاهی سخنی گفته می شود. البته آن قدر که در جوامع فرانسوی زبان مانند بخشی از بلژیک و کانادا ممنوعیت برقع را جدی گرفتند در خود فرانسه شدت نداشت.

 به خاطر همین یک روزنامه نگار کانادایی (پاتریس برژون) از فرانسوا لوگو نخست وزیر «کبک»- با فرهنگ فرانسوی- پرسید: آیا مسخره نیست که برقع برای معلمان را ممنوع و ماسک را برای همۀ شهروندان، اجباری کرده اید؟

پاسخی که به او داده شده این است که اولا ماسک، موقت است. ثانیا ربطی به نشانه های مذهبی ندارد و صرفا بهداشتی است و سوم این که تمام چهره را نمی پوشاند.

خانم روزنامه نگار البته واکنش نشان داده و گفته قانون را می توان به صورت موقت، معلق کرد و اگر ممنوعیت برقع تنها به دلایل مذهبی است چرا هنگام تصویب به لزوم مشخص بودن چهره به دلایل امنیتی اشاره می شد و این که همه انواع برقع، تمام چهره را نمی‌پوشاند.

در قانون ۲۰۱۹ کِبِک البته آمده بود که ممنوعیت پوشاندن چهره در موارد بهداشتی، معلولیت و برخی فعالیت‌ها الزام آور نیست.

 با این حال اکنون که ماسک و پوشاندن چهره به تصویر آشنای غالب جوامع درگیر با کرونا بدل شده ولو موقت باشد استدلال امنیتی خطرناک بودن برقع رنگ باخته و کسانی که می گفتند آزادی پوشش را نقض می‌کند صدای خود را بلند کرده‌اند.

لاییسیتۀ فرانسوی اما تنها در داستان ماسک و برقع تناقض خود را نشان نمی‌دهد. فرانسه با لاییسیته و بها ندادن به مذهب شناخته می شود اما در جریان درگیری اخیر میان ارمنستان و اذربایجان در منطقۀ قفقاز و در حالی که انتظار می رفت فرانسه به عنوان یک عضو گروه مینسک برای پایان مخاصمه بکوشد ترجیح دادند روس ها میانجی گری کنند. چرای آن هم روشن است. آذربایجان، مسلمان و ارمنستان مسیحی است و فرانسه طرف مسیحیان ایستاده است.

با مزه تر این که زمانی دو کشور فراتر از سکولاریسم و به عنوان «لاییک» شناخته می شدند: ترکیه و فرانسه. در جنگ آذربایجان و فرانسه اما ترکیۀ لاییک طرف آذربایجان مسلمان است و فرانسۀ لاییک طرف ارمنستان مسیحی!

  داستان تناقض های فرانسوی در یک ماه اخیر را می توان با اشاره به لبنان کامل کرد که اعطای کمک پس از انفجار بندرگاه بیروت را به روی کار آمدن دولتی مورد قبول پاریس، منوط کردند.

   شاید می پنداشتند سید حسن نصرالله روی این موضوع حساسیت نشان می دهد و مطابق پیش بینی اصول گرایان ایرانی نطق غرّایی در سرزنش «استعمار نو» ایراد و بر استقلال لبنان تأکید می کند اما دبیر کل حزب الله در دام این بازی نیفتاد و از نمایندگان خود در پارلمان خواست به نخست وزیری چند بارۀ سعد حریری رأی تا نگویند پول فرانسوی‌ها در راه بود و او سد شد.

 باری، وقتی برقع را ممنوع کردند،سه دلیل آوردند: اولی لزوم شناسایی امنیتی، دوم نشانۀ مذهبی و سومی اختلال در ایجاد رابطه.

حالا اما برای ترغیب استفاده از ماسک، همه به یاد این سخن شکسپیر افتاده‌اند که «چشم، پنجرۀ روح است‌»و رقابت دو فرهنگ انگلوساکسون و فرانسوی را هم کنار گذاشته اند!

کسی چه می‌داند؟ شاید آن دو هزار زن مسلمان فرانسوی که با برقع دهان و بینی خود را می‌پوشاندند زیر ماسک‌های اجباری به میلیون‌ها زن فرانسوی که ماسک بر چهره دارند و به این وضعیت عادت ندارند لبخند می‌زنند!

Share on twitter
Twitter
Share on email
Email
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on telegram
Telegram
Share on print
Print

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.